Naszywka do przyszycia czy do wprasowania? Porównanie 2 metod aplikacji (z instrukcjami krok po kroku)
- Na mundur noszony codziennie: przyszycie. Na koszulki i bluzy dla dużej grupy: wprasowanie.
- Kompromis: wprasuj i przeszyj kilka ściegów w narożnikach.
- Sposób mocowania wybierasz przy zamówieniu, bo termokleju nie da się dodać później.
Plakietki dla drużyny dotarły, 50 sztuk leży na stole. I tu pojawia się pytanie, które słyszymy przy niemal każdym zamówieniu: przyszyć czy wprasować?
Odpowiedź brzmi: to zależy. Od tego, na co nakładasz naszywkę, kto będzie to robił i jak długo ma trzymać. Porównujemy obie metody uczciwie, a na końcu dajemy instrukcje krok po kroku dla każdej z nich.
Czym się różnią te dwie metody?
Naszywka do przyszycia to klasyczna plakietka haftowana bez dodatkowej warstwy na spodzie. Mocujesz ją igłą i nitką albo maszyną bezpośrednio do materiału.
Naszywka do wprasowania (termo) ma na spodzie warstwę termokleju. Pod wpływem ciepła z prasy albo żelazka klej topi się i łączy naszywkę z tkaniną. Po ostygnięciu trzyma się bez szycia.
Obie metody dotyczą tych samych plakietek, różni się tylko mocowanie. Jedna ważna rzecz: sposób mocowania wybierasz przed złożeniem zamówienia. Termoklej nakładamy na etapie produkcji i nie da się go dodać samodzielnie po fakcie.
| Do przyszycia | Do wprasowania (termo) | |
|---|---|---|
| Trwałość | najwyższa, na lata | dobra, krawędzie mogą z czasem odchodzić |
| Czas na sztukę | ok. 10–15 minut | ok. 2–3 minuty |
| Materiały | praktycznie wszystkie | bawełna i mieszanki, nie nylon ani membrany |
| Wygląd | widoczny ścieg, tradycyjny | czyste wykończenie, płasko |
| Najlepsze na | mundur noszony codziennie | koszulki, bluzy, duże grupy |
Porównanie krok po kroku
Trwałość
Przyszycie wygrywa. Nić przechodzi przez tkaninę i naszywkę, więc mocowanie wytrzymuje setki prań, rozciąganie i intensywne użytkowanie. Na mundurze noszonym przez cały rok przyszyta plakietka nie ruszy się przez lata.
Termo naszywka trzyma się dobrze, ale klej z czasem reaguje na pranie w wyższych temperaturach, rozciąganie materiału i wielokrotne prasowanie. Przy codziennym noszeniu krawędzie mogą zacząć odchodzić po kilku–kilkunastu miesiącach. Dlatego wiele osób wprasowuje naszywkę i dodatkowo przeszywa narożniki.
Szybkość i wygoda
Tu zdecydowanie wygrywa wprasowanie: 15–20 sekund żelazkiem kontra 10–15 minut szycia ręcznego na jedną naszywkę. Przy 50 sztukach ta różnica jest ogromna. Jeśli uczestnicy obozu mają sami nałożyć naszywki na miejscu, termoklej jest najrozsądniejszym rozwiązaniem.
Wygląd
Widoczny ścieg dookoła naszywki to dla wielu osób element tradycji, szczególnie w harcerstwie, gdzie przyszycie plakietki jest niemal rytuałem. Wprasowanie daje czyste wykończenie bez nici na zewnątrz: naszywka leży płasko, jakby była częścią materiału.
Materiały
Przyszyć można praktycznie do wszystkiego: bawełny, poliestru, polaru, softshellu, dżinsu, plecaka, a nawet namiotu. Termoklej nie sprawdzi się na materiałach wrażliwych na ciepło (np. nylon, niektóre polary), na tkaninach z membraną i na bardzo grubych, nierównych powierzchniach. Na bawełnianej koszulce czy mundurze działa bez problemu.
Czy można zdjąć naszywkę?
Przyszytą wystarczy odpruć, zostaną drobne dziurki po igle. Wprasowaną zdejmiesz ponownym nagrzaniem, ale na tkaninie często zostaje ślad kleju. Jeśli plakietka ma być wymienna, lepiej wybrać rzep.
Którą metodę wybrać?
- Przyszycie, gdy plakietka trafia na mundur noszony na co dzień, ma trzymać się latami, zależy Ci na tradycyjnym wykończeniu albo materiał jest gruby lub nietypowy.
- Wprasowanie, gdy plakietki ma szybko nałożyć duża grupa, trafiają na bawełnianą koszulkę lub bluzę, a użytkowanie jest umiarkowane.
- Wprasowanie i przeszycie narożników, gdy chcesz połączyć szybkość z dodatkowym zabezpieczeniem. To popularny kompromis przy plakietkach drużyn, które mają służyć dłużej niż sezon.
Jak przyszyć naszywkę
Potrzebujesz: krótkiej igły, nici w kolorze obramowania naszywki, szpilek lub kleju do tkanin do wstępnego ułożenia oraz nożyczek.
- Ułóż naszywkę. Przypnij ją szpilkami dokładnie tam, gdzie ma zostać. Na mundurze sprawdź zasady umundurowania. Pomóż sobie linijką albo krawędzią kieszeni.
- Nawlecz igłę. Odetnij ok. 50 cm nici i zawiąż podwójny supełek. Kolor nici dopasuj do obramowania, żeby ścieg był jak najmniej widoczny.
- Zacznij od spodu. Wbij igłę od wewnętrznej strony materiału, żeby supełek został ukryty, przejdź przez krawędź naszywki i wyciągnij nić na wierzch.
- Szyj dookoła krawędzi. Wkłuwaj igłę tuż przy krawędzi plakietki co 3–4 mm. Nie ciągnij nici zbyt mocno, żeby materiał się nie marszczył.
- Zabezpiecz. Na koniec zrób 2–3 małe ściegi w tym samym miejscu od spodu, zawiąż supełek i odetnij nadmiar nici.
Czas na jedną naszywkę: ok. 10–15 minut.
Jak wprasować naszywkę (termoklej)
Potrzebujesz: żelazka bez pary albo prasy, cienkiej bawełnianej ściereczki i twardej, płaskiej podkładki.
- Przygotuj materiał. Tkanina powinna być czysta, sucha i wyprasowana.
- Ułóż naszywkę stroną z klejem do tkaniny, dokładnie w wybranym miejscu.
- Przykryj ściereczką. Chroni haft i stopkę żelazka przed klejem.
- Prasuj. Temperatura dla bawełny (ok. 160–180°C), bez pary. Dociskaj równomiernie przez 15–20 sekund, nie przesuwając żelazka.
- Powtórz od spodu. Jeśli materiał pozwala, odwróć go i prasuj jeszcze 10–15 sekund.
- Ostudź. Nie ruszaj naszywki przez 2–3 minuty. Klej wiąże podczas stygnięcia.
Czas na jedną naszywkę: ok. 2–3 minuty.
Wskazówka hafciarza: ubranie z wprasowaną naszywką pierz na lewej stronie, maksymalnie w 30–40°C, i nie susz w suszarce bębnowej.
Nie wiesz, które wykończenie wybrać?
W formularzu wyceny zaznacz „Nie wiem, doradźcie” i napisz, na co będą plakietki. Doradzimy najlepszą opcję. Wybrałeś wprasowanie? Zamów pakiet naszywek termo z gotową ceną.
Najczęstsze błędy
Przy przyszywaniu: zbyt luźne ściegi (naszywka faluje), zbyt ciasne (materiał się marszczy), nić w kontrastowym kolorze i brak wstępnego przypięcia szpilkami.
Przy wprasowywaniu: za niska temperatura, ruszanie naszywki przed ostygnięciem, prasowanie z parą, materiał wrażliwy na ciepło i brak ściereczki ochronnej.
Podsumowanie
Nie ma jednej lepszej metody, jest metoda odpowiednia do sytuacji. Przyszycie daje trwałość na lata, wprasowanie szybkość i wygodę przy dużych grupach. Pamiętaj, że sposób mocowania wybierasz przy zamówieniu.
Więcej o planowaniu plakietki przeczytasz w poradniku Jak zaprojektować plakietkę haftowaną, a o praniu i prasowaniu w poradniku Jak prać plakietki haftowane.
