Gdzie naszyć plakietki na mundurze harcerskim? Zasady ZHP i ZHR
- W ZHP plakietki drużyny, szczepu i hufca nosi się na lewym rękawie, 1–3 cm pod szwem rękawa.
- Sprawności (i tropy) idą na prawy rękaw, plakietki okolicznościowe, np. obozowe, na prawą kieszeń.
- W ZHR oznaczenia środowisk i herby są na lewym rękawie, sprawności na prawym powyżej łokcia. Zawsze sprawdź też regulamin swojego hufca lub chorągwi.
Nowy mundur, stos plakietek i pytanie: co gdzie? Zebraliśmy zasady z regulaminów obu dużych organizacji: Regulaminu mundurowego ZHP (uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 31/2022 z 25 listopada 2022 r.) i Regulaminu symboli, odznak i oznaczeń ZHR (wersja z 2016 r.). Środowiska mogą mieć własne, bardziej szczegółowe ustalenia, dlatego przed szyciem zapytaj drużynowego.
Mundur ZHP: lewy rękaw
Na lewym rękawie nosi się oznaki środowiska, czyli plakietki gromady, drużyny, szczepu, związku drużyn, hufca, chorągwi albo Głównej Kwatery. Regulamin podaje jedno miejsce: 1–3 cm poniżej wszycia rękawa. Kolejność kilku plakietek ustala zwykle hufiec albo szczep, więc warto ją sprawdzić w regulaminie środowiska.
- Herb miasta, gminy lub powiatu można nosić poniżej oznak środowiska, w środkowej części ramienia.
- Krokiewka szóstkowego w gromadzie zuchowej jest pod oznaką środowiska, a nad herbem.
- Lilijka instruktorska w kolorze stopnia jest w środkowej części rękawa, pod plakietkami i herbem.
Mundur ZHP: prawy rękaw
Na górze prawego rękawa, 1–3 cm od szwu, jest miejsce na plakietkę specjalności (np. drużyny ratowniczej czy łączności). Poniżej naszywa się kolejno:
- tropy: zuchowe to trójkąty o boku 3,5 cm na fioletowym tle,
- sprawności zuchowe: trójkąty o boku 3,5 cm na żółtym tle, od góry rękawa, według schematu przyjętego w gromadzie,
- sprawności harcerskie: krążki o średnicy 3 cm na granatowym tle, poniżej tropów. Kolor obwódki oznacza poziom: granatowa, zielona, czerwona, czarna.
Plakietki innych organizacji skautowych regulamin dopuszcza 5 cm poniżej wszycia rękawa.
Mundur ZHP: kieszenie
Krzyż Harcerski nosi się nad patką lewej kieszeni. Na prawej kieszeni są odznaki i plakietki okolicznościowe:
- plakietki obozowe, rajdowe, zlotowe i inne okolicznościowe naszywa się na prawej kieszeni,
- plakietki okolicznościowe w formie paska nosi się bezpośrednio nad patką prawej kieszeni,
- odznaki w formie pinów przypina się do patki prawej kieszeni.
Dlatego plakietka obozowa powinna zmieścić się na kieszeni. Najczęściej wybierane rozmiary to 7–8 cm.
ZHR: gdzie co naszyć
W ZHR miejsca określa Regulamin symboli, odznak i oznaczeń. Organizacja Harcerek odsyła do niego w swoim regulaminie mundurowym.
| Element | ZHP | ZHR |
|---|---|---|
| Plakietka drużyny, hufca | lewy rękaw, 1–3 cm pod szwem | lewy rękaw; dopuszczalnie także prawy, nad lub pod sprawnościami |
| Herb miejscowości | lewy rękaw, pod plakietkami | lewy rękaw |
| Lilijka instruktorska | środek lewego rękawa | lewy rękaw, najniżej |
| Sprawności | prawy rękaw, pod tropami | prawy rękaw, powyżej łokcia |
| Plakietki okolicznościowe | prawa kieszeń | prawa kieszeń pod oznaczeniem ZHR albo prawy rękaw przy sprawnościach |
| Krzyż Harcerski | nad patką lewej kieszeni | lewa strona, nad środkiem kieszeni |
Tabela streszcza regulaminy. W razie wątpliwości obowiązuje aktualny tekst regulaminu i ustalenia Twojego środowiska.
Projektujesz plakietkę drużyny?
Zaprojektuj ją w kreatorze i od razu zobacz cenę. Plakietkę na rękaw zwykle robimy w rozmiarze 7–8 cm.
Jak przyszyć plakietkę do munduru
Plakietkę przypnij szpilkami albo przyklej tymczasowo taśmą, załóż mundur i sprawdź w lustrze, czy jest prosto. Szyj ściegiem krytym nicią w kolorze obwódki, 1–2 mm od krawędzi. Termo plakietki na mundurze też warto przeszyć, bo częste pranie osłabia klej. Krok po kroku opisujemy to w poradniku Naszywka do przyszycia czy do wprasowania.
