Wielkisłowniczek pojęć harcerskich

Sprzęt i obozownictwo (20 pojęć)

Kanadyjka – składane łóżko polowe z metalową ramą i płótnem.
Namiot dyszka – wojskowy namiot NS mieszczący ok. 10 osób.
Namiot dwójka – mały namiot dla 2–3 osób.
Kwaterka – namiot lub pomieszczenie kadry obozu.
Kuchnia polowa – miejsce przygotowywania posiłków, często w formie budowli pionierkowej.
Stołówka obozowa – zadaszona przestrzeń do wspólnego jedzenia posiłków.
Latryna obozowa – toaleta wykopana i zabezpieczona w lesie.
Pionierka obozowa – sztuka budowy konstrukcji z żerdek i sznurka.
Żerdka – drewniany kij do pionierki.
Maszt obozowy – wysoki słup na flagę drużyny lub Polski.
Brama obozowa – ozdobne wejście do obozu zbudowane przez harcerzy.
Półka pionierkowa – drewniana konstrukcja na rzeczy osobiste.
Prysznic obozowy – prosty natrysk z worka solarnego lub rur PVC.
Lina sygnałowa – do wyznaczania granic obozu i zabaw.
Wieża obserwacyjna – pionierkowa konstrukcja do obserwacji terenu.
Kuchnia ogniskowa – miejsce gotowania nad ogniskiem.
Doły chłodnicze – wykopane doły w ziemi do przechowywania żywności.
Szlaban obozowy – konstrukcja do kontroli wejścia na teren obozu.
Plac apelowy – miejsce codziennych zbiórek i apeli.
Kaplica polowa – prowizoryczne miejsce modlitwy na obozie.

Umundurowanie i oznaczenia (20 pojęć)

Mundur harcerski – oficjalny strój harcerza ZHP.
Chusta harcerska – apaszka w barwach drużyny.
Krzyż harcerski – główne odznaczenie harcerskie.
Lilijka – symbol skautowy noszony na czapce lub koszuli.
Pagony – naszywki na ramionach koszuli.
Stopień harcerski – oznaczenie rozwoju harcerza (młodzik, wywiadowca itd.).
Stopień instruktorski – dla drużynowych i instruktorów (przewodnik, podharcmistrz, harcmistrz).
Sprawność harcerska – mała plakietka zdobytej umiejętności.
Sznur funkcyjny – kolorowy sznur oznaczający pełnioną funkcję.
Plakietka drużyny – znak rozpoznawczy drużyny.
Plakietka obozowa – pamiątka z konkretnego obozu.
Plakietka hufca – symbol przynależności do hufca.
Znaczek zucha – oznaczenie przynależności do gromady zuchowej.
Krzyż instruktorski – specjalny krzyż dla instruktorów.
Odznaka służby – symbol udziału w służbie np. podczas akcji społecznych.
Odznaka jubileuszowa – wydawana na specjalne rocznice.
Oznaka stopnia instruktorskiego – np. granatowa lilijka przewodnika.
Plakietka rajdowa – pamiątka z udziału w rajdzie.
Plakietka kolekcjonerska – limitowane wydanie dla zbieraczy.
Pins harcerski – mała przypinka do munduru lub cywilnego stroju.

Formy pracy i wydarzenia (20 pojęć)

Obóz harcerski – dłuższy wyjazd wakacyjny z pełnym programem.
Biwak harcerski – krótki wyjazd weekendowy.
Rajd harcerski – wędrówka z zadaniami terenowymi.
Zlot harcerski – duże spotkanie drużyn i środowisk.
Zbiórka drużyny – cotygodniowe spotkanie drużyny.
Zbiórka zastępu – spotkanie małej grupy 6–8 osób.
Apel obozowy – oficjalna zbiórka z raportem drużyn.
Ognisko harcerskie – spotkanie przy ogniu z piosenkami i gawędą.
Gra terenowa – zabawa ruchowa w terenie z zadaniami.
Podchody – tradycyjna gra tropowa.
Kominek harcerski – wieczorne spotkanie drużyny, często w mniejszym gronie.
Msza polowa – nabożeństwo podczas obozu.
Turniej sprawności – rywalizacja drużynowa.
Warsztaty harcerskie – zajęcia uczące praktycznych umiejętności.
Festyn harcerski – wydarzenie otwarte dla lokalnej społeczności.
Gra fabularna – rozbudowana gra terenowa z fabułą.
Rada drużyny – spotkanie funkcyjnych drużyny.
Kurs zastępowych – szkolenie liderów zastępów.
Zjazd hufca – spotkanie przedstawicieli drużyn.
Kurs przewodnikowski – szkolenie przygotowujące do bycia instruktorem.

Tradycje i symbole (20 pojęć)

Prawo harcerskie – zbiór zasad postępowania harcerza.
Przyrzeczenie harcerskie – uroczysta przysięga złożona przy ogniu.
Czuwaj – tradycyjne pozdrowienie harcerskie.
Salut harcerski – podniesienie dwóch palców do skroni.
Gawęda – opowieść instruktora przekazująca wartości.
Obrzędowość obozowa – zwyczaje i symbole danego obozu.
Iskra przyjaźni – rytuał przekazywania ognia w kręgu.
Światło Betlejemskie – tradycyjne harcerskie przekazywanie ognia z Betlejem.
Warta honorowa – pełniona podczas ważnych uroczystości.
Znicz obozowy – ogień płonący przez cały obóz.
Totem drużyny – symboliczny przedmiot drużyny.
Księga obozowa – kronika wydarzeń z obozu.
Hymn harcerski – „Wszystko, co nasze…”.
Pieśń obozowa – specjalnie wybrana piosenka na obóz.
Hasło obozowe – motto przyświecające obozowi.
Chorągiew drużyny – flaga drużyny.
Krąg ognia – symboliczne zakończenie dnia przy ogniu.
Braterstwo harcerskie – idea wzajemnej pomocy i przyjaźni.
Służba – praca na rzecz innych jako element wychowania.
Księga pamiątkowa – zbiór wpisów gości obozu.

Sprzęt osobisty harcerza (20 pojęć)

Śpiwór – zapewnia ciepło podczas snu.
Karimata – izolacja od ziemi.
Plecak turystyczny – główny ekwipunek harcerza.
Latarka czołowa – do nocnych zadań.
Scyzoryk harcerski – wielofunkcyjny nóż.
Busola – przyrząd nawigacyjny.
Mapa turystyczna – podstawa orientacji w terenie.
Manierka – bidon na wodę.
Menka – metalowe naczynie na posiłki.
Kubek emaliowany – trwałe naczynie do picia.
Toporek harcerski – siekierka do rąbania drewna.
Sznurek parciany – przydatny w pionierce.
Worko‑plecak – lekkie opakowanie na rzeczy osobiste.
Apteczka osobista – podręczny zestaw pierwszej pomocy.
Koc ratunkowy NRC – folia termiczna.
Stuptuty – ochraniacze na buty podczas marszu.
Rękawiczki robocze – do pionierki i rąbania drewna.
Czołówka solarna – latarka ładowana światłem słonecznym.
Saperka – mała łopatka składana.
Gwiazda obozowa – drewniany element konstrukcyjny do lin.

Organizacja i struktury (20 pojęć)

Zastęp – najmniejsza jednostka harcerska.
Drużyna – grupa zastępów prowadzona przez drużynowego.
Szczep – związek kilku drużyn.
Krąg instruktorski – organizacja dorosłych instruktorów.
Hufiec – jednostka skupiająca drużyny w mieście.
Chorągiew – organizacja na szczeblu wojewódzkim.
Naczelnictwo ZHP – najwyższe władze ZHP.
Komenda hufca – kierownictwo lokalnego hufca.
Komenda obozu – kadra prowadząca obóz.
Drużynowy – szef drużyny.
Przyboczny – zastępca drużynowego.
Zastępowy – lider zastępu.
Oboźny – odpowiedzialny za porządek i dyscyplinę obozu.
Kwatermistrz – odpowiedzialny za sprzęt i wyżywienie.
Instruktor ZHP – osoba z przygotowaniem wychowawczym.
Komendant obozu – główny odpowiedzialny za obóz.
Wychowawca kolonijny – dorosły opiekun dzieci na obozie.
Rada drużyny – organ doradczy drużynowego.
Zjazd hufca – zjazd przedstawicieli środowisk.
Kapituła stopni – organ nadający stopnie harcerskie.

Program i metody (20 pojęć)

System zastępowy – metoda pracy małymi grupami.
Metoda harcerska – system wychowawczy ZHP.
Prawo i Przyrzeczenie – fundament wychowania w ZHP.
Stopnie harcerskie – ścieżka rozwoju osobistego harcerza.
Sprawności harcerskie – indywidualne osiągnięcia umiejętności.
Znaczki sprawnościowe – plakietki z obrazkami.
Obrzędowość drużyny – tradycje i symbole drużyny.
Patrol programowy – grupa przygotowująca zajęcia.
Gra symulacyjna – metoda nauki przez doświadczenie.
Warsztaty praktyczne – zajęcia uczące np. szycia, pionierki.
Projekt społeczny – akcja harcerzy dla lokalnej społeczności.
Służba społeczna – wolontariat harcerski.
Dyżury obozowe – przydzielone obowiązki dnia.
Plan pracy drużyny – roczny program działań.
Karta prób – dokumentacja zdobywania stopnia.
Trop zastępu – nazwa i symbol zastępu.
Piosenka drużyny – hymn drużyny.
Chorągiewka zastępu – mała flaga zastępu.
Obrzęd przyjęcia do drużyny – uroczystość włączenia nowych.
Ślubowanie zucha – przyjęcie do gromady zuchowej.

Kultura i piosenka (20 pojęć)

Śpiewnik harcerski – zbiór piosenek obozowych.
Piosenka harcerska – pieśń śpiewana na zbiórkach i ogniskach.
Pląs – krótka, wesoła zabawa ruchowa.
Skecz obozowy – zabawne przedstawienie na ognisku.
Pantomima harcerska – scenka bez słów.
Piosenka na zakończenie dnia – np. „Bratnie słowo”.
Gitara obozowa – podstawowy instrument muzyczny.
Śpiewogranie – wspólne muzykowanie.
Piosenka drużyny – utwór charakterystyczny dla drużyny.
Muzyka obrzędowa – specjalne utwory na ważne momenty.
Wiersz obozowy – recytacja wiersza przy ognisku.
Harcerski teatrzyk – małe przedstawienie organizowane przez zastęp.
Księga piosenek – zapisy nut i słów w drużynie.
Koncert drużynowy – występ muzyczny podczas obozu.
Karaoke harcerskie – wspólne śpiewanie z tekstem.
Tańce integracyjne – np. belgijka.
Marszówka – piosenka śpiewana podczas marszu.
Hymn ZHP – „Wszystko, co nasze”.
Pieśń obrzędowa – śpiewana przy przyrzeczeniu.
Muzyka turystyczna – tradycyjne piosenki wędrowne.

Przyroda i terenoznawstwo (20 pojęć)

Busola – narzędzie do określania kierunków.
Mapa topograficzna – szczegółowa mapa terenu.
Skala mapy – stosunek odległości na mapie do rzeczywistości.
Azymut – kierunek wyznaczony względem północy.
Orientacja w terenie – umiejętność określania położenia.
Gwiazda polarna – pomoc w określaniu kierunku północy.
Znaki patrolowe – oznaczenia zostawiane na szlaku.
Sygnalizacja semaforowa – porozumiewanie się flagami.
Alfabet Morse’a – sposób porozumiewania się sygnałami.
Znaki topograficzne – symbole na mapach.
Szlak turystyczny – oznaczona trasa wędrówki.
Ścieżka przyrodnicza – edukacyjny szlak w terenie.
Ognisko polowe – małe ognisko rozpalane w terenie

174. Rozpałka – materiał do rozpalania ognia.
175. Węzeł ratowniczy – specjalny węzeł do asekuracji.
176. Plecak szturmowy – mały plecak na jednodniową wędrówkę.
177. Znicz terenowy – oznaczenie miejsca spotkania w lesie.
178. Ślady zwierząt – tropy rozpoznawane przez harcerzy.
179. Rośliny jadalne – znajomość dzikiej kuchni.
180. Rośliny chronione – gatunki, których nie wolno zrywać.

Pierwsza pomoc i bezpieczeństwo (20 pojęć)

Apteczka drużyny – zestaw pierwszej pomocy na obozie.
Opaska uciskowa – do tamowania krwawień.
Resuscytacja krążeniowo‑oddechowa – RKO w nagłych wypadkach.
Pozycja boczna ustalona – bezpieczna pozycja dla poszkodowanego.
Oparzenie I stopnia – lekkie oparzenie wymagające chłodzenia wodą.
Złamanie otwarte – uraz wymagający natychmiastowej pomocy.
Udar słoneczny – przegrzanie organizmu na słońcu.
Odwodnienie – brak wody w organizmie.
Hipotermia – wychłodzenie organizmu.
Ukąszenie owada – reakcja alergiczna i jej opatrzenie.
Kleszcz – pasożyt, którego należy bezpiecznie usunąć.
Omdlenie – krótkotrwała utrata przytomności.
Atak astmy – nagły problem z oddychaniem.
Skaleczenie – niewielka rana wymagająca opatrunku.
Zatrucie pokarmowe – skutki spożycia zepsutego jedzenia.
Zatrucie dymem – niebezpieczeństwo podczas pożaru.
Pożar obozowy – sytuacja wymagająca ewakuacji.
Ewakuacja – szybkie opuszczenie niebezpiecznego miejsca.
Telefon alarmowy – numer 112.
Plan ewakuacyjny – opracowany wcześniej plan bezpieczeństwa.

Szukasz plakietek? Plakietki haftowane na zamówienie